uc-soruda-sucluluk-duygusu

ÜÇ SORUDA SUÇLULUK

 

 


Psike İstanbul Derneği üyesi psikiyatr ve psikanalist Sezai Halifeoğlu, suçluluk duygusunu anlatıyor.

Suçluluk duygusunun psikolojik işlevi nedir?

Bireyin dürtüsel doyumunu kültürün beklentilerine uyumlu olacak şekilde sınırlandırmasına yardım eden ve onu kültürel ve sosyal bir varlık yapan duygulardan biridir. Bu işlevi için, kaygı duygusuyla birlikte çalışır. Kültürün sınırlandırılmasını talep ettiği başlıca dürtüler cinsellik ve saldırganlığa dair olandır. İnsan türünün yaşamını sürdürmesi topluluklar oluşturmasına bağlıdır, bu oluşumlara engel teşkil edebilecek dürtülerin kontrolünde suçluluk duygusu önemli role sahiptir. Dolayısıyla, salt psikolojik değil, sosyopsikolojik bir işlevi olduğunu söylemek daha doğru olur.

“Günah” kavramıyla ilgisi var mıdır?

Kesinlikle vardır. Günah, suçluluk ve kaygı duygularının bir birleşimi ve kültürel temsilcisidir. Daha ayrıntılı ifadeyle, içsel kınama mercinin (üstbenlik) meydana getirdiği gerilim olarak algılanan suçluluk hissinin; dışarıya atfedilmiş, cezalandırıcı, babaya dair, mistik, kültürel, dini-kutsal niteliklerle ilişkilendirilmiş şeklidir. İlginçtir; suçluluk duygusunun dışarı yansıtılmış bu türevi, zaman karşısında orijinaline oranla daha dayanıksızdır. Ergenlik döneminin başlarında zirve yapan günahla ilişkili gerilim yaş ilerledikçe azalır, ancak suçluluk hissi zamana çok fazla yenik düşmez.

Hangi rahatsızlıklarda ön plandadır?

Depresyonda suçluluk duymaya yatkınlık artmakla birlikte, bu duygunun ruh halinden bağımsız kolayca ortaya çıkabildiği bir kişilik yapısı vardır. Obsesif-kompulsif kişilik yapısına sahip insanların genellikle bu duyguyla başı derttedir.

 

 

Önceki Yazılar

GÜNÜN KİTAP ÖNERİSİ: KADINLIĞINA SAHİP ÇIK

Sonraki Yazılar

SÜREKLİ AŞIK OLANLAR NE YAPMALI?