siz-nasil-bir-endiselisiniz

Siz Nasıl Bir Endişelisiniz?

Hiç endişeli olmadıklarını söyleyenler, biraz karamsarlığa eğilimi olduğunu kabul edenler veya gerçekçi olduğunu söyleyenler… Etrafta endişeli kimse yok mu? Yoksa böyle olduğuna mı inanılıyor?

Grubunuzu Seçin

Aşağıdaki renk gruplarından kendinize en yakın olduğunu düşündüğünüzü seçin. Ardından profilinizi inceleyin.

Kırmızı Kutular

□ Kendimden nadiren memnunumdur.

□ Yaptığım her şeye kendimi yüzde yüz,hatta daha fazlasıyla veririm.

□ Çok şüpheciyimdir.

□ Diğerlerinin bakış açısına önem veririm.

□ Kolay iltifat etmem.

□ Gelecek eleştirileri öngörürüm.

□ Sorumlulukları devretme veya paylaşma eğilimindeyim.

□ Çok kolay bağlanmam.

Mavi Kutular

□ İyimserleri şuursuz bulurum.

□ Çok savaşçı bir karakter değilim.

□ Tuzakları ve tehlikeleri hemen tespit ederim.

□ Her şey için ödenecek bir bedel her zaman vardır.

□ İşlerin seyrini değiştirebileceğimizi sanmıyorum.

□ Daha çok şüpheci bir mizaca sahibimdir.

□ Heyecanlanmakta çok zorlanıyorum.

□ Her zaman işlerin yanlış gideceğine dair temkinliyimdir.

Yeşil Kutular

□ Çoğu zaman neşeliyimdir.

□ Karamsar ve kaygılı kişileri sıklıkla ben yüreklendiririm.

□ Hiçbir zaman şikâyet etmeyerek örnek olurum.

□ Rekabet beni yaratıcı kılar.

□ Tehlikeyi abartmak yerine küçültme eğilimindeyim.

□ Kendime her zaman,“Yarın daha güzel olacak” derim.

□ Aksilikleri fırsata dönüştürmeyi seviyorum.

□ Her durumda öncelikli olarak pozitif olanı görüyorum.

Sarı Kutular

□ İnsanlar genelde benden fikir ve tavsiye alırlar.

□ Yargılarımı kendime saklarım.

□ Daha çok mantıklı ve stratejik davranırım.

□ Bana sıklıkla güvenilir olduğum söylenir.

□ Mantığım kadar sezgilerimi de dinlerim.

□ Büyük karamsarlar bana hem dokunur hem de güldürür.

□ Beni bazen mesafeli bulurlar.

□ Özellikle iyimser biri değilimdir.

KIRMIZI

MÜKEMMELİYETÇİ ENDİŞELİ

Bilinçdışı inanışınız: “Ben bunu yapamam.” Her alanda, “her zaman daha fazlası, her zaman daha iyisi”bakış açısıyla hareket ediyorsunuz. Mükemmeliyetçilik sizi harekete geçiren motorunuz; aşırı titizlik temel dürtünüz, memnuniyetsizlik daimi ruh haliniz. Bu durumda kişisel beklentilerinizin çok yüksek, hatta erişilmez olması şaşırtıcı değil. Kendinize karşı sertsiniz. Yeterince hevesli görmediğiniz etrafınızdakilere de çok yumuşak olduğunuz söylenemez. Yaptığınız her şeye kendinizi bedenen ve ruhen veriyorsunuz, hatta bazen acı çekerek ve biraz da esnek olmayan, katı bir şekilde.

Artıları: Güvenilirlik, talimatlara ve çerçeveye tam saygı, sınırlarını aşmaya ve yaklaşık olanla asla yetinmemeye teşvik etme gereksinimi.

Eksileri: Zevk alabilme, yaratıcılık ve sorumluluk eksikliği (Eğer işler ters giderse, bu asla sizin suçunuz değildir).

Nedeni: Mükemmeliyetçilik, beklentilere karşılık veremeyecek olmaya dair derin bir hisse dayanan bilişsel şemaya karşılık gelir. Sert ve beklentileri çok yüksek, hataları ve eksiklere odaklanıp becerileri ve başarılara değer vermeyen ebeveynlerin yanı sıra, paranoya sınırlarında dolaşan ve dış dünyadan korku üzerine kurulmuş bir ailevi kültür.

Tavsiye: Bu endişe şeklinin özgüven eksikliğinden kaynaklandığını unutmayın. “Ben bunu yapamam” yanlış inancının gerçek bir olgu olmadığını, aile öykünüz tarafından oluşturulduğunun farkına varın.Daha sonra, “her zaman daha fazlası, daha iyisi” diyen içses ile gerçekliğin getirdiği gereksinimleri birbirinden ayırt ederek her gün kendinizi eğitin. Örnek: Teslim etmem gereken dosyayı düzeltiyorum, ancak aile yemeklerinde saatler geçirmeye ihtiyacım yok. Kişi zamanla, yetkin olmak ve takdir edilmek için her zaman her şeyi vermek zorunda olmadığını fark ederek kendine güvenini yeniden sağlar.

MAVİ

KÖTÜMSER ENDİŞELİ

Bilinçdışı inanışınız: “Her şey kötü sonlanacak.”Karamsarlık sizin için gerçekçiliğin erdemlerine sahip olmak demek. Olayların sadece kötü bir şekilde sonlanacağına inanıyorsunuz ve bu yüzden herhangi bir projeye katılma konusunda tereddüt ediyorsunuz. “Ne işe yarayacak?” diyor kaderci içsesiniz. İyi hiçbir şey gerçekleşmeyecekken çaba sarf etmek veya umut beslemek ne işe yarar? Karanlık bir müneccim edasıyla, olaylar sizi haklı çıkarırsa,önceden böyle olacağını tahmin ettiğinizi ve başka türlü olamayacağını zaten bildiğinizi muzaffer bir şekilde ilan ediyorsunuz. Bu da tüm dirençlerinizi ve inançlarınızı güçlendiriyor.

Artıları: kötüye karşı duygusal bağışıklık, aşırı iyimserliğe karşı ayakları yere basan bir ağırlık ve riskleri, tehlikeleri belirleme yeteneği.

Eksileri: Mağlubiyet hissi, bir atmosferi veya projeyi bozabilme, gizli depresif ruh hali, fırsatlardan yararlanamama, çevresindeki veya insanlardaki iyi ve güzel olanı görememe.

Nedeni: Depresif ebeveynler. Çocuğu çaresizlik durumunda bırakmış ve izleri kalmış erken yaşanan negatif olaylar (yas, terk, hastalık vb.). Önceki nesiller tarafından aşılmamış aile travmaları (yıkım, sınırdışı edilme, soykırım vb.). Bu olayların tekrar gerçekleşeceği ve engellenemeyeceklerine yönelik inancı şekillendirmiş aile travmaları.

Tavsiye: Artık yaşamdan tat almıyorsanız ve kaygılar günlük hayatınızı engelliyorsa, bir uzmandan yardım almak önemlidir. Ayrıca olumlu eylemlerde bulunmayı öğrenebilir ve etkilerini kendinize not alabilirsiniz. Daha güler yüzlü olmak, iltifat edebilmek, karamsarlığa bir gün ara vermek… Bu mikro kararlar hayatı daha güzel kılan mikro değişiklikler yaratır; duygular, düşünceler ve inançlar doğururlar ve ne kadar olumlu duygularsa inançlar da bir o kadar olumlu olur. Karamsarlık kaybolmaz, ancak kaygılar zevke daha fazla yer açmak için azalır.

YEŞİL

GİZLİ ENDİŞELİ

Bilinçdışı inanışınız: “Şikâyet etmemeliyim. Her şey yolunda gidiyor!” Bu sizin kendi kendinize söylediğiniz ve cömertçe etrafınıza dağıttığınız mantranız. Bu nedenle, çoğu zaman pozitif, mücadeleci ve hevesli biri olarak görülüyorsunuz. Enerjiniz, iyi ruh haliniz, kocaman gülümsemeniz, herkesi rahatlatan ve cesaretlendirici sözlerinizle zor durumların üstesinden geliyorsunuz. Diğerlerinin moralini yükseltmek, daha iyi yarınlara inandırmak ve çöktüklerinde tekrar kendilerini toparlamalarını sağlamak istiyorsunuz.

Artıları: Bardağın yarısını dolu görebilme, empati, zor durumlara “dayanmanızı” sağlayan bir enerji, sıcak ilişkiler kurma yeteneği.

Eksileri: Sizi gerçeklikten mahrum bırakan ve riskleri, tehlikeleri ölçmenizi önleyen inkâr mekanizması, her şeyin yolunda gideceğine kendinizi ikna etmek için harcanan aşırı enerji, çeşitli somatizasyonlar, sorunları duymama.

Nedeni: Maskeli endişeliler sıklıkla ebeveynlerine moral vermek, desteklemek veya iyileştirmek için kendi negatif duygularını (korku, üzüntü, öfke vb.) gizlemek zorunda kalan çocuklar olmuşlardır. Ayrıca, şikâyetin bir zayıflık olarak görüldüğü ve yalnızca dişlerini sıkarak cesaretle ilerlemenin kabul edildiği bir aile kültüründe büyümüş olabilirler.

Tavsiye: Günlük hayatınızda duygularınızı tanımlayın ve benimseyin. Pozitif duygulardan başlamak daha kolaydır: “Kendimi rahat hissediyorum”, “Bu beni mutlu ediyor”, “Memnunum”… Sonra, olumsuzlarla devam edin: “Bu beni rahatsız ediyor”, “Sabırsızım”, “Hayal kırıklığına uğradım”, “Korkuyorum”… İkinci etapta, tüm duygularınızı detaylandırın ve derecelendirin: “Rahatsız mı oldunuz?”, “Sinirlendiniz mi?”,“Çok mu öfkelisiniz?” gibi. Duygularınız üzerinde yapacağınız bu çalışma, gerçeklik hakkındaki görüşünüzü netleştirmenize ve onu gizlemeden kabul etmenize yardımcı olur.

SARI

GERÇEKÇİ ENDİŞELİ

Bilinçdışı inanışınız: “Önceden endişelenmek hiçbir işe yaramaz”,“Gerçekten inanıyor musun?”,“Öyle olduğuna emin misin?”…Etrafınızda ne kadar çok endişeli kişi olduğuna bakın; rahatlatıcı bakış açınızla onları kendinize mıknatıs gibi çekiyorsunuz. Sağduyunuz ve objektifliğiniz hem özel hem de mesleki yaşamda sıklıkla aranılıyor. Zorluklar baş gösterirse en iyi şekilde hareket edeceğinize derinden inanıyorsunuz. Sadece gereken durumlarda negatif duygularla (korku, üzüntü, öfke…)kuşatılmış hissediyorsunuz. Yoksa olası olanı mümkün olandan ayırmayı biliyorsunuz. Bu da sizi iyi bir stratejist yapıyor, fiziksel ve ruhsal enerjinizi israf etmemenizi sağlıyor.

Artıları: Verimlilik, öngörüye eşlik eden şimdiki anı yaşama yeteneği, enerjiyi yönetebilme, güvenilirlik, güven duyma.

Eksileri: Bazen tehlikelerin abartılması ya da küçümsenmesi, kronik kaygılı veya endişeli kişileri anlamada zorluk.

Nedeni: Uygun ebeveyn modelleriyle gelişmiş güvenlik hissi. Başka bir deyişle,olaylara doğru tepki vermiş anne-babalar. Olaylara ne umursamaz yaklaşılmış ne de dramatize edilmişler, dolayısıyla net okunuyorlar ve beklentiler makul tutuluyor. Gerçekçi endişeli, kendi duygularını ifade edebilmiş ve kişisel kaynaklarını geliştirebilmiştir, özgüveni de buradan gelir.

Tavsiye: Riskleri ve tehlikeleri değerlendirirken,sağduyu ve güveni bir araya getirmeye devam edin. Diğer taraftan, enerjinizi ortaya çıkan zorluklar ve engelleri aşmak için harekete geçirmeyi akılda tutun. Ama unutmayın ki anksiyetenin aynı zamanda faydalı yönleri de var ve ortadan kaldırmaya çalışılmamalı. Değerli bir dedektördür, kulağınız onda olsun.

 

 

Önceki Yazılar

Kaygı ve Suçluluk Yaratan Cümleler

Sonraki Yazılar

Anksiyetenin Farklı Yüzleri