EDINBURGH, SCOTLAND - AUGUST 08:  The Holy Body Tattoo perform on stage during the "monumental" photocall with live music from Godspell You! Black Emporer at Edinburgh Playhouse on August 8, 2016 in Edinburgh, Scotland.  (Photo by Roberto Ricciuti/Getty Images)

PSİKODRAMA: DUYGULAR SAHNEDE

 

 


Bilinçdışına ulaşan kapıları açan psikodrama yöntemi spontalığı kullanarak olayları ele alma biçimimizi de değiştirmeye yarıyor.  Doğaçlama, yaratıcılık ve eylem dinamiklerini kullanarak derin bir iletişim ve aktarıma girmek mümkün.

Tarihçesi

Psikiyatr Jacob Levy Moreno tiyatroya tutkun biriydi. 1921 yılında Viyana’da Spontanite Tiyatrosu’nu kurdu. Bir kadın oyuncunun performansı aracılığıyla ilişkisel sorunlarını dışa vurduğunu gözlemleyen Moreno katarsisin faydalarını keşfetti ve 1937’de Amerika’da psikodramayı geliştirdi. Psikanalistler Freud’dan esinlenen analitik psikodramayı Serge Lebovici’ye atfederler. 1940’lı yılların sonunda Psikiyatr ve Psikanalist Lebovici, Moreno’nun fikirlerinden etkilenerek, çalıştığı Necker Hastanesi’nde çocuklara psikodrama uygulamaları yaptı.

Türkiye ise 1958 yılında Moreno’nun Çapa Tıp Fakültesi’nde bir konferans vermesiyle psikodramayla tanıştı. Daha sonra Prof. Dr. Abdülkadir Özbek 1980’li yıllarda sosyometrik grup psikoterapisi eğitimini başlattı. 43 yıldan bu yana da her yıl mayıs ayının sonunda Bergama Asklepion’da Grup Psikoterapileri Kongresi yapılıyor. Psikodrama eğitimi alabilmek için hekim, psikolog, hemşire, psikolojik danışman veya sosyal hizmetler çalışanı olmak gerekiyor. Eğitim üç aşamalı uygulanıyor. Ülkemizde psikodrama çalışmaları iş hayatında çalışanlara yönelik de yapılıyor. Bu çalışmanın hedefi, çalışanlara meslek hayatlarında karşılaşacakları problemlere karşı yeni beceriler kazandırmak. Bunun haricinde İstanbul Doğum Akademisi’nde doğum öncesi ve doğum anı psikodraması çalışmaları yapılıyor. Böylece anne adayının doğuma ve sonrasına hazırlanması hedefleniyor, tabii bebeğin de. Moreno, “Doğum, anne ve bebeğin ilk spontan davranışıdır” der. Ayrıca yemek yeme sorunları olan kişiler ve kanser hastalarıyla çalışırken de ülkemizde psikodrama yöntemine başvuruluyor.

Uzun ve zorlu bir eğitim sürecinden sonra psikodrama uygulayıcısı olunuyor, ancak genel olarak baktığımızda, birçok sorun için kullanıldığı görülüyor.

Tanımı

Psikodrama hem tiyatrodan, hem spontanlıktan hem de Freud’un psikanaliz kuramından beslenir. Tiyatroyu çok seven Psikososyolog Jacob Levy Moreno, sorunları sahneye koyar ve kaybolmalarını hedeflerdi. Psikodramanın güncel psikanalitik versiyonunda ise grup içerisinde danışan/aktör bir sorunu veya çatışmayı oynar ve duygusal boşalım yaşar. Terapötik etki kurguda ve oyunda yatar. Terapi bazı engellerin ortadan kalkmasını ve travmatik olayları ele alma biçimimizi değiştirmeyi hedefliyor.

İlkesi

Psikodramanın prensibi kişinin sorunlarını sahnelemesidir, ancak sahnelemek derken kastedilen bir gruba yönelik oynanan tiyatro oyunu değildir. Yönetici desteğiyle sahneleme yapılır. Yöneticiye ise co-terapist eşlik eder. Terapist danışan psişik dünyasındaki çatışmalarını sahneye koyar. Oynamak, bastırılan şeyleri ortaya çıkarmaya izin verir. Bir grup çalışmasıdır. Roller ve diyaloglar doğaçlamadır. Oyunun kurgusu kendimize koyduğumuz sansüre engel olur. Psikodramanın terapötik gücü de buradan kaynaklanır.

Nasıl uygulanır?

Bireysel analitik psikodramada, danışan oyun lideri veya yöneticisi ve co-terapistlerle yalnızdır. Psikanalistler hastanın onlara atfettiği anne, baba, eş gibi rollere uygun davranırlar. Kişinin yaşadığı zorluğu anlayabilmek ve en uygun sahneyi seçebilmek için bir tartışma yapılır. Bu kişinin yaşadığı bir öfke sorunu ya da çift sorunu olabilir. Herkes istediği gibi oynar ve yönetici dinler, gözlem yapar. Psikodramanın aktörleri neredeyse hiç hareket etmezler, oyun daha çok sözel iletişime ve el hareketlerine dayanır. Aslında danışan kendinin ve diğerlerinin bilinçdışıyla çalışır. Çoğunlukla kendi hayal ettiğinden farklı, doğaçlama bir senaryo olur.

GENEL BİLGİLER

Terapi bazı engellerin ortadan kalkmasını ve travmatik olayları ele alma biçimimizi değiştirir, zor geçişleri atlatmamıza yardımcı olur. Herkese yöneliktir ama özellikle kolayca oyun oynayabilen çocuklar veya sınırlara, psikanalitik sürece direnen yetişkinlere tavsiye edilir. Bazı paranoyak kişilikler, birtakım inançlara takılıp kalırlar ve oyuna hazırlanmak istemezler. Bu terapinin sınırlarını belirleyen çizgidir.

Okuma Önerisi

Psikodramada Çağdaş Yaklaşımlar‘, Deniz Altınay, Epsilon Yayınları

Psikodrama ve Kadim Bilgelik‘, Hatice Subaşı, Epsilon Yayınları

Derleyen: Ekin Nazlı

 

 

Etiketler:
Önceki Yazılar

AÇ OLAN MİDENİZ Mİ, RUHUNUZ MU?

Sonraki Yazılar

TERAPİYE BAŞLAMAK İÇİN GEÇ DEĞİL