önyargi

ÖNYARGILARIMIZ NE KADAR DOĞRU?


Yazı: Stéphanie TORRE
Çeviri: Serra AKYÜZ

“İnsan daima hatalarından ders alır”

Yoldan çıktığımız her anın bir keşfe vesile olabileceği fikri, James Joyce’tan* çok daha önceleri dile getirilmişti. Cicero, M.Ö. 80 yılından bizlere şöyle seslenir: “Hata yapmak insana dairdir. Ama sadece budalalar aynı hatayı tekrarlamakta ısrar eder.” Yani arada bir hata yapılsa da ilerleme kaydedildiği sürece paniğe gerek yok. Böyle düşünmek esasında bir hayli ikna edici ve iç rahatlatıcı. Zaten çocuklarımıza bile öyle öğütlemez miyiz? “Bu deneyimin sana ders olsun!” Hem hangimiz bazen suçüstü yakalanmadık ki? Kötü alışkanlıklardan kurtulmak, aynı hataya tekrar düşmemek o kadar da kolay değil.

Peki, suç kimde? Psikolog Didier Pleux, “hatayı tekrar etme dürtüsünün” illa iradesizlik anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Sorunu daha ziyade bilinçdışında aramak gerekiyor, çünkü duygularımız aracılığıyla bizi, kendimize rağmen yine yanlış olanı seçmeye iten o. Bunu kafamızı karıştırmak için mi yapıyor? Hayır, sadece çocukken kodladığımız ve başlarda bizi gerçeklikten korumayı amaçlayan ama bugüne gelindiğinde gelişimimiz için zararlı bir hal almış olan “zihinsel programa” riayet etmemizi istiyor. İşte bu yüzdendir ki kimilerimiz hâlâ kendine o kadar mukayyet olmasına rağmen kendini yeniden zehirli bir ilişkinin ortasında buluyor ya da uygunsuz olduğunu bilmesine rağmen -örneğin karşı cinsle veya otoriteyle ilişkisinde- yapmaması gereken şeyler yapıyor. Sanki sabit diskleri güncellenmemiş ve sürekli hata veriyormuşçasına yine, yeniden… Varoluşçu Psikolog Pleux, bu durumla baş etmek için ilk yapılması gerekenin işlevsiz duygularımıza kulak vermek olduğunu söylüyor. Kötü alışkanlıklarınızı yeniden gözden geçirin ve kendinize şunu sorun: Hayatınıza ne veya kim yön veriyor? Neden ‘memnun etmeniz’, ‘karşı çıkmanız’ ya da ‘sorun çıkmasını önlemeniz’ gerekiyor? Kendinizi bu şekilde sorgulamak, bağımlısı olduğunuz mantıksız kuralları gözden geçirmenizi sağlar. Çünkü aslında hayat alınacak derslerden değil, cesaret bulacağımız deneyimlerden ibarettir.

* “Deha sahibi bir insan hata yapmaz. Onun hataları istençlidir ve yaratıcılığının kapılarıdır.”

“Ulysses”, James Joyce, Yapı Kredi Yayınları

 

 

Önceki Yazılar

BEŞ DAKİKADA MAKYAJ

Sonraki Yazılar

VÜCUDUNUZ HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER!

Bir cevap yazın