obsesif-kompulsif-kisilik-bozuklugu

OBSESİF-KOMPULSİF KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDİR? BELİRTİLERİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

 

 

Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl olur? Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu hakkında merak ettiğiniz her şey Psychologies’te!

Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedir?

Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu, kişinin ayrıntılara, düzene ve kurallara ciddi derecede takıntılı olma durumudur. Bu kişiler esneklikten uzak ve uyum göstermeyen kişilik özelliklerine sahiptir. Ayrıntılara dikkat gösterirler ve plan yapmaya epeyce vakit ayırırlar. İnatçı bir kişiliğe sahip olabilirler, işlerinin belirli bir düzen içinde yapılmasını isterler. Düzen, mükemmeliyetçilik ve kontrol istekleri, diğer insanlarla işbirliği yapma ve sosyal aktivitelere dâhil olmalarını engelleyebilir. Zaman kavramı onlar için yaşamın bir parçası değil de, bir düşman ve fethedilmesi gereken bir şeymiş gibi görülür.

Osbesif-kompulsif kişilik bozukluğuna sahip bireyler, iş sorumluluklarına aşırı düşkündürler ve hırslıdırlar. Konuşmalarında ve ilişkilerinde aşırı kuralcı davranırlar; duygusallıktan uzaktırlar.

Faye Dunaway’in Joan Crawford karakterini canlandırdığı Canım Anneciğim (Mommie Dearest, 1981) filmi, obsesif-kopulsif kişilik bozukluğunu anlatan muhteşem bir klasiktir. Joan için para, mülk, gösteriş ve şöhret en önemli şeylerdir. Hayatta tek bir şeyin eksikliğini hisseder, o da çocuktur. İki çocuk evlat edinen Joan, iyi bir ebeveyn olmaya çalışırken yenilgiye uğrar. Kendisiyle ilgili oldukça mükemmeliyetçidir. Her durumda katı ve tutucu bir tavır sergiler.

Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu ve obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu arasında farklar vardır. İlkinde uyum sağlayamama problemi vardır; ikincisinde ise, ısrarcı düşüncelerin, imgelerin ya da dürtülerin, tekrarlayan davranışların veya zihinsel eylemlerin belirleyici özellikler olduğu, ciddi bir zihinsel bozukluk vardır.

Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedenleri

Osbesif kişilik bozukluğunun nedenleri net olarak açıklanamıyor. Ancak genlerin ve çocukluk deneyimlerinin bu rahatsızlığa sebep olacağı düşünülüyor. Aşırı derecede kuralcı, kontrolcü veya cezalandırıcı tutumlar sergileyen ailelerde, çocuk ceza almamak için bir mekanizma geliştirebilir. Bu mekanizma da obsesif-kompulsif kişilik bozukluğuna sebep olabilir.

Bu rahatsızlık kadınlara oranla erkeklerde daha sık görülüyor.

Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu Belirtileri

  • Aşırı düzen ve detaycılık
  • Görevlerin tamamlanmasını engelleyecek boyutta mükemmeliyetçilik
  • Katı, resmi ve tutucu davranışlar
  • Para konusunda aşırı tutumlu olma, cimrilik
  • Çalışmaya ve üretkenliğe aşırı bağlılık
  • Yıpranmış veya değersiz eşyaları atamama
  • Görevleri devretmek veya paylaşmaya isteksizlik
  • Sert ve inatçı tavırlar

Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu olan kişiler işlerinde veya sosyal çevrelerinde ciddi sıkıntılar yaşayabilirler. Örneğin, bir görevi başlatmayı veya bitirmeyi geciktirebilir, çünkü görevi tamamlamak için “en iyi” veya “en doğru” olanı ararlar. Belirli durumlarda kontrol kaybı büyük hayal kırıklıkları yaşamalarına sebep olabilir. Bu kişiler duygularını ifade etmekte zorluk çekerler ve başkalarının duygularını ifade etmesinden de rahatsızlık duyarlar.

Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Diğer tüm bozukluklar gibi bu bozuklukta, psikolog veya psikiyatr gibi eğitimli bir akıl sağlığı uzamanı tarafında teşhis edilir. Obsesif kompulsif kişilik bozukluğunu teşhis edebilmek için kullanılan herhangi bir laboratuvar, kan veya genetik test yoktur.

Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu Tedavisi

Bazı psikoterapi çeşitler, obsesif kişilik bozukluğunun tedavisinde faydalı olabilir. Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu olan birçok kişi tedaviyi reddeder. Genel olarak kişilik bozukluğu olan kişiler, rahatsızlık bir kişinin hayatını önemli ölçüde engellemeye veya etkilemeye başlamayıncaya kadar tedavi olmaktan kaçınırlar.

Kaynak: Sinema Ve Akıl Sağlığı – Danny Wedding, Ryan M. Niemiec 

 

 

Önceki Yazılar

AYRILIK DÖNEMİ

Sonraki Yazılar

GÜNDELİK HAYATIN PSİKANALİZİ