muzik

MÜZİKSİZ SPOR HATA MIDIR?


Psikolog ve müzik yazarı Tolga Akyıldız, ritmin pozitif etkilerini yazdı. 

2007 New York Maratonu Komitesi ilginç bir karar alarak atletlerin yarış sırasında müzik dinlemesini yasakladığında, amacı sadece antrenörleriyle iletişim kurup kulaklıklar üzerinden taktik almalarını engellemek ve sporcu güvenliğiydi. Ancak aldıkları tepki beklenmedik oldu. Öncelikle olay, küresel anlamda medyanın büyük ilgisini çekti ve manşetlere çıktı. Ayrıca maratonu koşan birçok sporcu diskalifiye olma riskini göze alarak müziklerinden vazgeçmediler. Bu durum, sporcuların ritme göre koşma arzularının ne denli yoğun olduğu ve sportif açıdan müziğin etkisinin altını çizmekteydi.

Daha sonra birçok farklı yarışta benzer tepkiler verdi sporcular. Geniş yelpazede birçok disiplin için geçerli olmak üzere, sporcu ve müzik arasında güçlü bir bağın olduğu kesindi. Araştırmalar, rekabet düzeyinin çok yüksek olduğu ve sporcuların fiziksel ya da teknik kapasitelerinin birbirinden küçük farklarla ayrıldığı spor müsabakalarında müziğin sonuca tahmin edebileceğimizden daha büyük etkisi olabileceğini gösterdi.

Yine araştırmalar; hazırlık (antrenman) ve rekabet (yarışma) süreçleri açısından müziğin sporcular üzerindeki etkisini şu ana başlıklar altında değerlendiriyor: Bölme/Ayrıştırma, Uyarılma Regülasyonu, Senkronizasyon (Eşleme) ve Hareket Yetenekleri Kazanma.

Maksimum güç seviyesinin altında gerçekleşen tüm egzersiz aktivitelerinde müzik, dikkatin fiziksel yorgunluk üzerinde yoğunlaşmasını engelleme özelliğine sahip. Psikolojide “Bölme/Ayrıştırma” olarak adlandırdığımız bu olay sonucunda aktivite halindeki kişinin fiziksel güç harcama algısı azalır. Verimli bir ayrıştırma süreci pozitif bir ruh hali üretir ve “yorgunluğu hissetmeme” diyebileceğimiz durum oluşur. Diğer bir deyişle ruh halimizin yaşam enerjisi ve mutlu hissetme gibi pozitif durumları öne çıkarken negatif hisler belirgin şekilde azalır. Ancak aynı sonucu fiziksel sınırlarınızı zorladığınız aktivitelerde almanız güçtür. Bu durumda kalp atış sıklığı, laktik asit birikimi gibi fiziksel geri bildirimler müziğin etkisinin önüne geçer.

Müzik; duygusal ve fiziksel uyarılma düzeyimizin düzenlenmesi sürecinde de etkilidir. Yarışma ya da antrenman öncesi öfke, stres ve kaygı düzeylerini azaltabilir. Motive olmak için yüksek tempolu, rahatlamak içinse yumuşak ve düşük tempolu müziklerin etkisi gözlemlenebilir düzeydedir. Ayrıca tempo dışında, şarkı sözlerinin sporcu birey tarafından algılanışı da önemlidir.

Egzersiz rutiniyle müzik ritminin ilişkilendirilmesi de sonuca pozitif etki eden unsurlardan biridir. Bu senkronizasyonun özellikle kürek, bisiklet, kayak ve koşu gibi sporlarla uğraşanların verimliliğini artırdığı birçok araştırmada gözlemlenmiştir. Müzik, sporcunun enerjisi daha ekonomik kullanmasına da yardımcı olur. Bir araştırma da antrenmanlarını müzikle ilişkilendiren sporcuların yüzde 10’a yakın oksijen tasarrufu yaptığını göstermiştir. Etiyopyalı ünlü atlet Haile Gebrselassie kırdığı 26 dünya rekorunda, antrenman sırasında dinlediği “Scatman” adlı parçanın büyük payı olduğunu belirtmiştir. Araştırmalara göre motive eden senkronize müzikler 400 metrelik bir koşuda sporcunun hızını 0,5 saniye kadar artırabilir. Antrenman amaçlarına uygun olarak seçilen müzikler sporcunun hareket biçimini geliştirmesini sağlar, koordinasyonu geliştirir. Beden ritmi, müzik ritmini tekrarlar. Müziğin ritmini beden taklit eder. Aktivite tipine göre müzik seçimi yapmak da çok önemlidir. Örnek vermek gerekirse, kalp atışı 120’ler seviyesindeyken 130 Bpm tempolu parçalar dinlemek uygun olacaktır. Aktivite şiddetine göre kalp atışıyla orantılı olarak müziğin temposu da artırılabilir. Egzersiz sırasında ses düzeyinin 75 dB’i aşmaması ayrıca önerilir. Güçlü ve enerji veren bir tempo, aktiviteyle ilişkili pozitif şarkı sözleri, ritim yapısı ve egzersiz düzeni arasındaki uyum, sizi ayağa kaldıran bir melodik yapı ve armoni, sporcunun kültür düzeyi ve zevklerine uygun tür ve parça seçimi, spor yaparken müzikten üst düzey verim almanın olmazsa olmazları olarak sayılabilir.

 

 

Önceki Yazılar

BURÇLARIN EN SEKSİ ÖZELLİKLERİ NELER?

Sonraki Yazılar

4 ADIMDA GÜZELLİĞİNİZİ KEŞFEDİN

Bir cevap yazın