mindfulness-yontemi

MINDFULNESS YÖNTEMİ

 

 

“Bilinçli farkındalık” bugün her yerde duyuluyor ama gerçekten ne olduğunu biliyor musunuz? Mindfulness eğitmeni Yasemin Yağlıkçı’dan öğreniyoruz.

Kısaca nedir? Mindfulness yöntemi, üçüncü dalga bilişsel ve davranışsal terapilerde önemli bir yere sahip. Türkçede “yargısız” ya da “bilinçli farkındalık” olarak kullanılır; aslında insana has bir özelliktir, ancak çoğu kişi için bu tutumu benimsemek kolay değildir. Zihnin fabrika ayarlarında düşünceler uçuşur haldedir. Mindfulness, dikkati bilinçli bir şekilde odaklamak, yaşantıyı gözlemlemek, alışılageldik tepkiler vermeden deneyimlemeye ağırlık vermek olarak açıklanabilir.

Kimler içindir? Tüm kaygı bozukluklarında, depresyon, travma, stres yönetimi, odaklanma sorunları, uyku problemleri, kronik ağrı ve tükenmişlik hissi, madde bağımlılığı, onkoloji konularında önerilebilir. Diğer yandan, farkındalık becerilerini öğrenmek, yaşam kalitesini artıran bir yaklaşım olarak sağlıklı popülasyonlara da önerilebilir.

Nasıl uygulanır? Farkındalık temelli terapilerin alt başlıklarında bireysel ve grup eğitimleri mevcuttur. Bunlar arasında, Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi, Fonksiyonel Analitik Psikoterapi’leri sayabiliriz. İyileşme sağlamaya destek olan grup eğitimleri 6-10 hafta arasında, haftada bir kez, bir ila üç saatlik oturumlardan oluşuyor. Farkındalık Temelli Stres Yönetimi isimli eğitim ise sekiz hafta sürüyor. Çevrimiçi mindfulness eğitim programları da bu konuya adım atmayı kolaylaştırabilir. Terapinin ne kadar süreceği ise problemin ne kadar süredir var olduğuyla ilişkili. Zihinde olumsuz pekişme ne kadar fazla ise değişim o ölçüde uzun sürebiliyor.

Neden etkili? Kaygılı duygulara dirençten ziyade kabulün istenilen değişimi getireceğinden yola çıkılır.Farkındalık eğitimleri meditatif uygulamalar içerir, ancak elbette bundan ibaret değildir. Temel hedef duygu regülasyonudur diyebiliriz. Anksiyeteden ya da bir başka zorlu duygudan kurtulmaya çalışmaktansa, yönelmek üzerine çalışır. Kabul etmeyi pasiflik olarak görmek yerine, durum ne ise aktif bir şekilde kabul etmeyi öğretmek üzerinedir. Bu da durumun uyandırdığı tüm bedensel, duygusal ve zihinsel hali kabul etmek anlamına gelir. Danışana her gün uygulamak üzere meditatif uygulamalar verilir. Bunların yanı sıra zihnin çalışma prensiplerinin, özellikle kaçınma ve yaklaşma modlarının anlaşılması sağlanır.

Anksiyeteye yaklaşımda hoş olmayan deneyimlere karşı sağlıklı bir duruş geliştirme prensibiyle hareket edilir. Şimdiye odaklanarak bir nevi dikkat regülasyonu sağlanır. Farkındalık temelli terapilerin özünde hem iyiyi hem kötüyü hissetmeye açık olmak ve yargılamamak vardır. Zihnimizden her geçen düşüncenin doğru olmak zorunda olmadığının, duygu durumlarının geçiciliğinin anlaşılması önemlidir. Danışanın deneyimler, düşünceler, duygular ve bedensel duyumların listesinin yapılması, bu alıştırmaya bir süre devam etmesi istenebilir.

YASEMİN YAĞLIKÇI (Eğitmen ve oyun terapisti. Bilinçli Farkındalıkla Duygu Yönetimi, Farkında Ebeveynlik Programı, Öğretmenler & Öğrenciler İçin Farkındalıklı Okul’un dahil olduğu birçok eğitim veriyor, birey ve gruplarla çalışıyor.)