Back of meditating young woman at beach

KÜÇÜK ANLARIN FARKINDA MISINIZ?


Hayatta ne istediğinizi biliyor ama iş uygulamaya gelince tökezliyor musunuz? Gündelik hayatta küçük anların farkına varıyor musunuz? Mindfulness uygulamalarıyla yaşadığınız anı farkına vararak deneyimleyebilir ve pozitif etkilerini hayatınızın farklı alanlarında kullanabilirsiniz.

Tarihçesi

Mindfulness yani bilinçli farkındalık, kökeni Doğu meditasyon geleneğine dayanan bir dikkat yönlendirme yolu. Bununla birlikte, Batı kültüründe de artarak tartışılmaya ve uygulanmaya başlandı. Farkındalık, çok eski bir Budist uygulaması ve günlük hayatımızla da derinden ilişkili. Bu ilişkinin Budizm’le veya Budist olmayla hiçbir bağlantısı yok; ancak farkındalıkla ve insanın hem kendisiyle hem de dünyayla uyum içinde yaşamasıyla alakalı. Terapötik bir araç olarak kullanılması, 1979 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) Prof. Dr. Jon Kabat Zinn tarafından Mindfulness Temelli Stres Azaltma (MBSR) programının geliştirilmesiyle oluştu. Daha sonra Mindfulness Temelli Bilişsel Terapi (MBCT), Diyalektik Davranışçı Terapi (DBT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) gibi birçok mindfulness’ı temel alan yaklaşımlar ortaya çıktı. Mindfulness ve onu temel alan uygulamaların en güçlü yanı, kanıta dayalı yani bilimsel araştırmalarla desteklenmiş olmaları.

Tanımı

Mindfulness, şimdiki an içerisinde gerçekleşenlere dikkat etmek, bu dikkatin niteliğini fark etmek ve tüm bu fark edilenleri aceleyle yargılamaksızın kabul etmeyi içerir.

Bilinçli farkındalık, sadece şimdiki anda yaşamak ve şimdiki anı fark etmekle sınırlı değildir; anlaşılması gereken iki boyutu var. Bunlardan ilki, mevcut an içinde olanları fark etmek, ikincisi ise tüm bu fark ettiklerimizi karşılama biçimimiz. O yüzden bilinçli farkındalığa, algılama ve algılananı kabul etmenin karışımından oluşan bir yaklaşım diyebiliriz, çünkü sadece algılamak, dikkatten ibarettir; bilinçli farkındalık ise mevcut anı bilinçli bir akıl ile şefkatli, sevgi dolu ve açık bir kalple algılamadır.

İlkesi

Bilinçli farkındalığın temel ilkesi, kabul etme ve yargılarımızın bizi sınırlamasını fark etmemiz üstüne kurulu. Bu tutumların uygulayıcı kişi tarafından danışana karşı geliştirilmesi ve danışanın da bu tutumu kendi yaşamsal deneyimlerine uyarlaması hedeflenir. Mindfulness’ın kavramsal değil, deneyimsel olduğunu söylemek çok da yanlış değildir. Aşağı yukarı hepimiz yaşamda ne yapmamız gerektiğini biliyoruz, fakat uygulamaya gelince sınıfta kaldığımızı söyleyebiliriz. Mindfulness bu anlamda bize kavramsal olarak ne yapmamız gerektiğini öğretmenin yanı sıra bunları hayata geçirmeyi sağlayacak bir dizi beceriyi de kazandırır.

Nasıl uygulanır?

Mindfulness, bireysel olarak kendi eğitiminden geçmiş ve bu uygulamaları kendi üzerinde deneyimlemiş kişiler tarafından şahsi olarak veya grup programları ile uygulanır. Aynı zamanda kişilerin uygun rehber aracılığıyla kendi kendilerine devam ettirebilecekleri bir dizi çalışma içerir.

Mindfulness uygulamaları iki şekilde yapılır. İlki, “Mindfulness formal” uygulamalarıdır. Bu, belirli bir zaman ayırarak uzman kişi eşliğinde veya kendi kendimize yapılan meditasyonları içerir. İkincisi ise “Mindfulness informal” uygulamalarıdır; özellikle zaman ayırmak yerine yemek yeme, iletişim kurma gibi günlük yaşamsal aktivitelerimizin bilinçli bir biçimde yapılmasına dayanır.

Formal egzersizler önemlidir, çünkü onlar olmadan günlük yaşamımıza bilinçli farkındalığı geçirmemiz zor olabilir.

Formal egzersizleri oluşturan bilinçli farkındalık yani mindfulness meditasyonu bir Budist anlayışı olan Vipassana’ya dayanır. Vipassana, olguları oldukları gibi görme ve şu anda gerçekleşen olayların bilinçli olarak farkında olma halidir.

Gerçek hayattan uzak, özel bir beceri gerektiren bir uygulama değildir. Günlük hayatta çoğunlukla kendimizle veya yaşamla ilgili yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunda, bunları ya görmeme ya da fazlasıyla iç içe geçme ve dolayısıyla bu problemli durumdan kurtulmayı, onsuz olmayı arzu etme hali yaşarız. Özellikle de problem çözme modunda yaşamaya alışkın olan bizler, meditasyon süresince bir nevi problem çözme modunun esaretinden kurtulmuş yani özgür oluruz. Meditasyon süresince herhangi bir problemi çözümlemek gibi bir hedefimiz yoktur. Her ne kadar zihnimiz meditasyon süresince yaşadığımız bedensel veya ruhsal durumun kaynağını ve akıbetini araştırmaya meyilli olsa da tek yaptığımız şey onun olduğu haliyle var olmasına izin vermemizdir. Bu tutum daha sonra yaşamımızın geneline yayılarak olaylara daha bilgece bakmamızı sağlar.

GENEL BİLGİLER

Mindfulness uygulamalarında temel alınan şey anda kalınabilmesidir. Yaşamda bizi zorlayan deneyimlerin çoğunda geçmiş ve gelecek etkisini görürüz. Olayları nadiren yalın olarak oldukları gibi algılama eğilimindeyizdir. Mindfulness’ı baz alan uygulamalar şimdiki anda olayları daha net ve oldukları gibi görme becerimizi geliştirir.

ÜCRET VE SÜRE

Eğer Mindfulness’ı anlamak istiyorsanız ve yolunuz Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR) veya Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi’den (MBCT) geçerse bu zenginleştirici bir deneyim olur ve Mindfulness’ı kavramdan çok bir yaşantıya, bir deneyime dönüştürmeyi kolaylaşır. Mindfulness’ı deneyimsel olarak anlayabilmek ancak uygulamaların yapılmasıyla mümkündür. Bu uygulamalar sistematik olarak aşama aşama ilerler ve bilimsel olarak desteklenmişlerdir.

Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR) ve Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi (MBCT) programları sekiz haftalık, yaklaşık iki saatlik seanslar ve ek olarak altıncı haftada, bütün gün süren bir seansı olan grup programlarıdır.

Grup çalışmaları sekiz hafta toplam 25 saat sürer ve ücretleri 1.800 ile 2.500 TL arasında değişir.

OKUMA ÖNERİSİ

Mindfulness: Şimdi ve Burada Bilinçli Farkındalık‘, Zümra Atalay, Psikonet Yayınları

Yazı: Zümra Atalay

 

 

Önceki Yazılar

DÜNYA ŞEHİRLERİNE ÇOCUKÇA BİR BAKIŞ

Sonraki Yazılar

MAKYAJ KANSER YAPAR MI?