etik-guzellik

ETİK GÜZELLİK

 

 

Rengârenk makyaj malzemelerinden mis kokulu duş jellerine kadar bize kendimizi iyi hissettiren birçok ürün bulunuyor. Peki, bunlar bizi mutlu ederken gezegenimize veya diğer canlılara ne kadar iyi davranıyor?

Bambu kapak, bitki desenli yeşil ambalaj, kesekâğıdı paketler… Bir ürünün organik olduğunu düşünmemiz için bunlar yeterli değil. Ekolojik ve organik ürünler tüketmek istiyorsak, bu meseleyi daha ince elememiz gerekiyor. Zararlı kimyasallar hiç ummadığımız bir yerden karşımıza çıkabilir. Ayrıca kullanılan içeriğin cilt florasıyla uyumlu olması, sürdürülebilir yaşamı desteklemesi, doğada çözünebilmesi ve hayvanlar üzerinde test edilmemesi “etik” seçimler yapabilmenin önemli kriterlerinden. Etiket okuma konusunda bilgilenmek, bu konuda atabileceğimiz ilk adım olabilir. Genel içerik bilgilerine biraz araştırmayla ulaşabilir veya cilt hassasiyetimizi göz önünde bulundurarak bu konuda bize rehberlik etmesini dermatoloğumuzdan isteyebiliriz. Organik kozmetik seçiminde önemli bir diğer noktaysa logo ve sertifikalar. Markaların uydukları kriterlere göre sahip oldukları sertifika ve logolar bize içeriğin güvenilirliği hakkında bilgi veriyor. Bu sertifikalardan en yaygın birkaç tanesini tanıyalım.

Ecocert: En bilinen organik sertifikalardan biri. Standartları ülkelere göre değişiklik gösterebiliyor. “Ecocert Natural Cosmetic” etiketini kullanabilmek için, ürün içeriğinin en az %95’inin bitkisel olması ve ürün ağırlığına göre en az %10’unun organik tarımdan elde edilmesi gerekiyor. Ecocert sertifikalı ürünler GDO, petrokimyasallar ve kanserojen içerikler (nitrozaminler) içermez, ürün ve içerikler radyoaktiviteye maruz kalmaz. Ambalajları geri dönüştürülebilir olan ürünlerin hiçbir aşamasında hayvan deneyleri uygulanmaz.Cosmébio: Fransız sertifikalama kuruluşu olan Cosmébio, sadece Fransız üreticilerle anlaşma yapıyor. “Bio” etiketli içeriklerin en az %95’inin doğal kaynaklardan elde edilmesi, bitkisel içeriklerin %95’inin ve ürün bileşenlerinin en az %10’unun organik tarım yoluyla elde edilmesi gerekli. Cosmébio etiketli ürünlerin üretiminin hiçbir aşamasında hayvanlar üzerinde test yapılmasına izin verilmiyor.

 USDA: ABD Tarım Bakanlığı’nın sertifikası olan USDA etiketi taşıyan ürünlerin içeriğinin en az %95’inin organik tarımla elde edilmesi gerekiyor. En az %70 organik içeriği bulunan ürünlerin ambalajında organik ibaresinin yer almasına izin verilse de, %100 organik içerikten oluşan ürünler için ayrı etiketleri var. BDIH: Alman sertifikası olan BDIH logolu ürünlerin üretiminde kullanılan hammaddelerin bitkisel veya organik olması gerekiyor. Ölü hayvanlardan elde edilmiş herhangi bir maddeye izin vermeyen sertifika, sentetik boya maddeleri ve esansları, petrokimyasalları, GDO ve silikonu yasaklıyor. Adil ticareti destekleyen BDIH, ürünlerin her aşamasında ekolojik ve çevreci yaklaşımı benimsiyor.

Zulümsüz kozmetik

Vegan içeriklerden oluşan ve hayvanlar üzerinde test edilmeyen ürünler “cruelty free” yani “zulümsüz kozmetik” olarak anılıyor. Ürünlerin vegan veya “cruelty free” olduğunu anlamamızı da yine logo ve sertifikalar sağlıyor. Örneğin “Vegan Society” logosu, üründe hiçbir hayvansal içerik kullanılmadığını ve hayvanlar üzerinde test edilmediğini gösteriyor. “Vegetarian Society” logolu ürünlerde ise yine hayvan deneyleri yasak, ancak hayvanların ölmesini gerektirmeyen hayvansal içerikler yer alabiliyor (serbest gezen tavuk yumurtası gibi).

Hayvanlar üzerinde test edilmediğini yani zulümsüz kozmetik olduğunu anlamamızı sağlayan sertifikalar ise şöyle:

PETA: Hayvan hakları aktivistleri tarafından standartları biraz gevşek bulunsa da, PETA’nın “cruelty free” sertifikasına sahip ürünlerde ve içeriklerinde hayvan deneyleri yapılmıyor.

Cruelty Free International: “Leaping Bunny” programı, hayvan testleri konusunda en güvenilir sertifika olarak biliniyor. Bir ürünün bu sertifikaya sahip olabilmesi için üretimin hiçbir aşamasında hayvan deneyleri yapmıyor olması şartı aranıyor. Bu program bünyesindeki markaları çok sık denetliyor ve anlaşmaları her yıl yenileniyor.

CCF: Avustralya’ya ait bir kuruluş olan CCF bünyesindeki markalarda hiçbir şekilde hayvan testi yapılmamasının yanı sıra bir içerik veya ürün için hayvanlara acı çektiren ya da öldüren, kürk kullanan, mezbahalarla herhangi bir şekilde bağlantısı bulunan markalara da asla yer verilmiyor.

İçerikler çok şey anlatıyor

Tüm kozmetik ürünlerinde kullanılan kimyasal maddeler içerik listesinde sıralanmak zorunda. Bu maddelerin hayvan kaynaklı olup olmadığını kontrol ederek ürünün vegan olup olmadığını anlayabilirsiniz.

Hayvan kaynaklı olan maddeler şöyle: Balmumu (beeswax, cera alba), bal (honey), karmin (carmine, CI 75470), lanolin (E913), kolajen (collagen) ve guanine (CI 75170). Bu maddelerden herhangi birinin listede yer alması ürünün vegan olmadığını gösteriyor.

Artan teknolojiyle beraber maliyeti düşürmek adına bitkisel kaynaklar ya da laboratuvar ortamında elde edilen sentetik içerikler kozmetik üretiminde sıkça tercih ediliyor. İçeriğin vegan olup olmadığını öğrenmenin kesin yolu firmayla iletişime geçip bilgi almak.

Hayvansal ya da bitkisel kaynaklı olabilecek yani gri bölgede sayabileceğimiz maddeler ise şunlar: Allantoin, caprylic acid/capric triglyceride, setil alkol, gliserin, hyalüronik asit, keratin, biotin, laktik asit, sentetik balmumu (synthetic beeswax), skualen (squalene), stearik asit, üre, D3 vitamini (cholecalciferol).

Siz de bu bilgilerin yardımı ve bireysel araştırmalarınızla makyaj çantanızın hiçbir canlıya, doğaya ve sağlığınıza zarar vermemesini sağlayabilirsiniz. Dış görünümümüzle beraber dünyayı da güzelleştirmek bizim elimizde.

Yazı: Hüma Babal Kaya