ceviz

BEYİN DOSTU CEVİZ

 

 


Beyin ve ceviz arasındaki benzerlikten yola çıkarak annelerimizin söylediği, “Ceviz ye, zihnin açılsın” sözü, arkasında birçok gerçeği barındırıyor. Yapılan araştırmalar, Alzheimer hastalığı riskini düşürmekten zeka gelişimine katkıda bulunmaya kadar cevizin faydalarını saymakla bitiremiyor.

Tek bir besin sağlığınıza ne kadar iyi gelebilir? Hafızayı güçlendiriyor, damar sertliğine iyi geliyor, beyni iyileştiriyor ve zeka gelişimine katkıda bulunuyor. Ceviz, beyin sağlığı için ilk sırada yer alan besinlerden biri. Üstelik günde sadece birkaç tane bile yiyerek cevizin bütün bu yararlarından faydalanabilirsiniz. Gelin cevizle ilgili yapılan araştırmalara ve beynimiz için neden bu kadar gerekli olduğuna bakalım.

İçinde yüksek oranda çoklu doymamış yağ asidi bulunduran ceviz, çocuklarda beyin gelişimini desteklerken yetişkinlerde zihinsel performansı artırıyor ve zihinsel yaşlanmayı yavaşlatıyor. Nasıl mı? Yapısındaki bazı biyoaktif bileşenler ile beyin hücrelerini koruyan cevizin, beynin özellikle hafıza ve mekânsal öğrenme gibi önemli bölgelerinde iyileştirici bir etkiye sahip olduğu yapılan araştırmalarca kanıtlanmış durumda.

Alzheimer’la savaş

Ceviz açısından zengin beslenmenin beyin sağlığına yönelik bir diğer potansiyel yararı, çağımızın maalesef kaçınılmaz sorunlarından biri olan Alzheimer hastalığıyla ilgili. Yaşla beraber risk faktörü artan Alzheimer’ın tam anlamıyla iyileşme sağlayan bir tedavisi bulunmuyor.

65 yaşından sonra her 100 kişiden 5’i Alzheimer hastasıyken, 85 yaşından sonra her 100 kişiden 45’i Alzheimer hastası oluyor. Dünyada 38 milyon, ABD’de 5 milyon Alzheimer hastası bulunurken, nüfusunun yüzde 8’i 65 yaş ve üzeri olan Türkiye’de 400 bin civarında Alzheimer hastası olduğu tahmin ediliyor. Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte bu rakamların 2030 yılında iki; 2050 yılında ise üç katına çıkması bekleniyor. Kısacası tamamen iyileşme mümkün olmasa da Alzheimer’ı önlemek, yavaşlatmak ya da durdurmak için yöntemler belirlemek büyük önem kazanıyor.

Journal of Alzheimer’s Disease’de yayınlanan hayvanlar üzerinde yapılan yeni bir araştırmaya göre, ceviz tüketiminin Alzheimer hastalığına yakalanma riskini azaltmada, başlangıcını geciktirmede, ilerlemesini yavaşlatmada veya Alzheimer hastalığını önlemede olumlu bir etkisi olabilir.

New York Eyaleti Gelişimsel Engeller Hakkında Temel Araştırmalar Enstitüsü (IBR), Gelişimsel Nöroloji Laboratuvarı Başkanı Prof. Dr. Abha Chauhan önderliğinde yürütülen araştırmada, ceviz açısından zengin bir diyet uygulanan farelerin öğrenme becerilerinde, hafızada, kaygı azaltımında ve motor gelişiminde kayda değer iyileşme görüldü.

Araştırmacılar, cevizdeki yüksek antioksidan içeriğinin Alzheimer hastalığında yaygın olarak görülen dejenerasyonu önlemeye katkı sağladığını ileri sürüyor. Araştırma ekibi, farelere verilen diyete, insanlarda günde 30 ila 45 gram cevize denk olan yüzde 6 ila 9 oranında ceviz eklenmesiyle ortaya çıkan etkileri inceledi. Bu araştırma, Dr. Chauhan tarafından geçmişte yürütülen ve ceviz özütünün amiloid beta proteininin yol açtığı oksidatif hasara karşı koruyucu etkilerini vurgulayan bir hücre kültürü araştırmasından yola çıkılarak gerçekleştirildi. Araştırmayı yürüten Prof. Dr. Abha Chauhan, “Bu bulgular çok umut vadediyor; ceviz ile tam iyileşme sağlayan bir tedavisi bulunmayan Alzheimer hastalığı hakkında gelecekte insanlar üzerinde yapılacak araştırmalar için zemin hazırlanmasına da yardımcı oluyor” diyor.

Zihnin gıdası

Ceviz, içerdiği çok sayıda vitamin ve mineral nedeniyle başka besleyici özelliklere de sahip.  Hücrede enerji metabolizmasında görev alan önemli bir alfa-linolenik asit (ALA) kaynağı ile kalp ve beyin sağlığı için önemli bir yağ asidi olan Omega-3 içeren tek yemiş türü. Araştırmacılar, çalışmada saptanan davranışsal belirtilerin iyileşmesinde ALA’nın bir rolü olabileceğini ileri sürüyor. Ceviz; kalp, göz, beyin gelişimi ve işleyişi açısından önem taşıyan ve yine bir Omega-3 asidi olan DHA (dokosaheksaenoik asit) açısından da oldukça zengin. Yalnızca 29 gram ceviz (yaklaşık bir avuç ediyor), günlük alınması gereken DHA oranını yüzde 100 karşılıyor.

Hiperaktivite, depresyon ve hatta otizm ile başa çıkmada yardımcı olduğu söylenen ceviz, Harvard Üniversitesi’nde 100 bin kişi ile yapılan bir çalışmaya göre, uzun süren yaşamla da doğru orantıya sahip. Harvard Üniversitesi araştırmacıları yaptıkları çalışmada, her gün ceviz tüketen insanların, tüketmeyenlere göre yüzde 20 daha uzun yaşadığını ortaya çıkardı.

Ayrıca ceviz, kuruyemişler arasında en yüksek oranda polifenol içeriğine sahip olmasıyla da biliniyor. Bitkilerde bulunan ve bir tür doğal kimyasal olan polifenoller, serbest radikallere ve kanser hücrelerine karşı savaşırken aynı zamanda dolaşım sistemi içinde kanın vücuda dağıldığı kapalı bir sistem olan kardiyovasküler sistemi de koruyor. Stresli anlarda bedende yaşanan olaylarla ilgili yapılan bazı araştırmalara göreyse, toplum önünde konuşma yapmak veya buz dolu bir küvete ayağını sokmak üzere olan stres oranı yükselmiş kişilerin ceviz yediklerinde kan basıncı ile birlikte stres oranının düştüğü görüldü.

Çoğunlukla ham olarak tüketilen ceviz, fırında pişirildiğinde ya da ekmek veya keke eklendiğinde etkisini kaybetmiyor. O yüzden eğer cevizi çiğ olarak tüketmeyi sevmiyorsanız, onu başka yiyeceklerle karıştırarak da bir şekilde beslenme rutinine dahil edebilirsiniz.

Cevizli nar ekşili kısır

6 kişilik

Malzemeler

5 çay bardağı ince köftelik bulgur, yarım su bardağı California cevizi, kavrulmuş, iri doğranmış, 1 demet maydanoz, ince doğranmış, 1 demet nane, ince doğranmış, 6-7 adet taze soğan, ince doğranmış, 2 küçük boy domates, küp şeklinde doğranmış, 1 çorba kaşığı domates salçası, 1 çorba kaşığı acı biber salçası, 1 çorba kaşığı tatlı biber salçası, nar ekşisi, kimyon, pul biber, zeytinyağı

Bulguru koyduğunuz kaseye bir tatlı kaşığı kimyon ve pul biber ekleyin. Üzerine 2 çay bardağı sıcak su gezdirin. Bulgur yumuşayana kadar kaşıkla biraz karıştırın. Daha sonra salçaları ve doğranmış domatesleri ilave edip yoğurun. Bulgurun iyice yumuşadığından emin olduktan sonra California cevizi, ince doğranmış soğan, nane ve maydanozu ilave edip karıştırın. Bir su bardağı zeytinyağı ve damak tadınıza göre 3-4 kaşık nar ekşisi ilave edip tekrar karıştırın. Bekletmeden servis edin.

Yazı: Nur Mehtap Cengiz, Gamze Kantarcıoğlu

 

 

Etiketler:
Önceki Yazılar

RUHUN İLACI: UZAK DİYARLAR

Sonraki Yazılar

KİTAP ÖNERİSİ: SON